Urzędnik odpowiada majątkiem za rażące naruszenie prawa

| Aktualizacja:
Gmina musi zapłacić odszkodowanie za opóźnienia przy wydaniu decyzji. Okazuje się, że jeden z pracowników samorządowych wskutek niedopatrzenia popełnił błąd i przygotował zbyt późno dokumenty. Czy wójt może domagać się od niego naprawienia szkody? / ShutterStock

Gmina musi zapłacić odszkodowanie za opóźnienia przy wydaniu decyzji. Okazuje się, że jeden z pracowników samorządowych wskutek niedopatrzenia popełnił błąd i przygotował zbyt późno dokumenty. Czy wójt może domagać się od niego naprawienia szkody?

Tak. Na podstawie 6 ustawy z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (t.j.Dz.U. z 2016 r. poz. 1169 ze zm.) urzędnik może zostać za to pociągnięty do odpowiedzialności. Taka odpowiedzialność dotyczy także wydania wadliwej decyzji. Ustawa określa zasady odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych wobec Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów ponoszących odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej, za działania lub zaniechania prowadzące do rażącego naruszenia prawa.

W art. 5 wymienionej ustawy określono trzy przesłanki odpowiedzialności majątkowej, które muszą być spełnione jednocześnie, żeby zostały wszczęte czynności dające podstawę do wytoczenia powództwa o odszkodowanie za wyrządzoną szkodę przy wykonywaniu władzy publicznej:

1. Funkcjonariusz publiczny (urzędnik) ponosi odpowiedzialność majątkową, jeśli np. na postawie ugody lub prawomocnego wyroku gmina wypłaciła poszkodowanemu podmiotowi odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa.

2. Rażące naruszenie prawa zostało spowodowane zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego.

3. Ostatnim warunkiem jest rażące naruszenie prawa, które zostało zdefiniowane w art. 6 (to w nim niezwykle obszernie i zawile zdefiniowano, jak należy rozumieć to pojęcie).

Dopiero po spełnieniu tych warunków szef urzędu składa do prokuratora wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W przypadku stwierdzenia istnienia podstaw do wytoczenia powództwa prokurator wzywa najpierw na piśmie funkcjonariusza publicznego do dobrowolnego spełnienia świadczenia w określonym terminie, nie krótszym jednak niż 7 dni od otrzymania wezwania, a po bezskutecznym upływie tego terminu wytacza powództwo. Jeżeli brak jest podstaw do jego wytoczenia, prokurator odmawia podjęcia tej czynności. Postępowanie sądowe w sprawie o odszkodowanie toczy się według przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Zatem przepisy przewidują odpowiedzialność urzędników za błędne decyzje. Niemniej są one na tyle skomplikowane, że rzadko kiedy znajdują zastosowanie.

Bartosz Bator adwokat