wróć do działu: Prawo
Jest to instytucja prawa polegająca na objęciu jednym postępowaniem kilku połączonych roszczeń procesowych. Takie rozwiązanie ma na celu ułatwienie zarówno rozstrzygania spraw, jak i dochodzenia roszczeń oraz obrony swoich praw przez strony postępowania. Skumulowanie roszczeń stanowi w istocie połączenie kilku procesów w jednym. Możliwość wytoczenia w jednym powództwie kilku roszczeń, po spełnieniu pozostałych warunków, nie jest uzależniona od żadnych związków prawnych lub faktycznych między tymi roszczeniami.
Istotnym rozwiązaniem dla uproszczenia postępowania jest możliwość kumulacji roszczeń z zakresu prawa pracy w postępowaniu uproszczonym. Zatem wierzyciel-pracownik nie musi występować z odrębnym powództwem dotyczącym zapłaty, np. wynagrodzenia za pracę za każdy miesiąc odrębnie, a może w jednym pozwie w tym postępowaniu wystąpić o zapłatę łącznie zaległego wynagrodzenia za pracę.
Kumulacja więcej niż jednego roszczenia w powództwie jest możliwa, w sytuacji gdy:
Przy kumulacji roszczeń jednego rodzaju o właściwości rzeczowej sądu decyduje ogólna wartość przedmiotu sporu. Jeżeli jednym pozwem zastały objęte roszczenia różnego rodzaju, sąd musi być właściwy dla każdego z połączonych roszczeń. Właściwy dla każdego z roszczeń objętych jednym pozwem będzie albo sąd rejonowy, albo sąd okręgowy. W takim przypadku o właściwości rzeczowej sądu nie decyduje więc ogólna wartość przedmiotu sporu. Roszczenie o przywrócenie do pracy jest zastrzeżone dla właściwości wyłącznej sądu rejonowego, i to bez względu na wartość przedmiotu sporu. W stosunku do skumulowanych roszczeń musi być zachowana właściwość rzeczowa sądu. Ma to znaczenie, jeżeli dla poszczególnych roszczeń właściwy byłby sąd rejonowy, natomiast z powodu łącznej wartości skumulowanych roszczeń właściwy będzie sąd okręgowy. W takim przypadku powództwo należy wytoczyć przed sądem okręgowym. Tak jak w przykładzie obok, gdyby pracownik dochodził oddzielnie obydwu roszczeń z tytułu niewypłaconych składników wynagrodzenia dla każdego z roszczeń, właściwy byłby sąd rejonowy z uwagi na wartość przedmiotu sporu nieprzekraczającą 75 000 zł. Natomiast kumulacja roszczeń w jednym pozwie spowodowała, że właśnie ze względu na wartość przedmiotu sporu, właściwy do rozpoznania jest sąd okręgowy. Z punktu widzenia kontrahenta, istotne jest rozstrzygnięcie, czy warunkiem kumulacji roszczeń jest zachowanie właściwości miejscowej sądu. Należy przyjąć, że sąd musi być właściwy dla każdego z poszczególnych roszczeń. W poniższym przykładzie kumulacja roszczeń jest niedopuszczalna. Z powództwem o odszkodowanie przeciwko władzom spółki należy wystąpić do sądu w Warszawie, który jest wyłącznie właściwy dla tego roszczenia. Natomiast z roszczeniem o ustalenie stosunku pracy powód może wystąpić do sądu pracy w Rzeszowie, ponieważ w jego okręgu była wykonywana praca, albo do sądu pracy w Warszawie, w okręgu którego znajduje się siedziba zakładu pracy. Natomiast jeżeli sąd, do którego wpłynął pozew z kilkoma roszczeniami, jest niewłaściwy do rozpoznania któregokolwiek z roszczeń, powinien przekazać je sądowi (sądom) właściwemu.
Sąd może połączyć kilka toczących się przed nim postępowań, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, jeżeli są ze sobą związane, nawet gdy nie mogły być objęte jednym pozwem.
W niektórych sprawach sąd powinien połączyć toczące się oddzielnie postępowania zamiast je zawieszać, np. jeżeli w toku sprawy o odebranie dziecka okaże się, że jednocześnie toczy się postępowanie w przedmiocie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Niedopuszczalne jest łączenie spraw, które toczą się w różnych sądach, nawet jeżeli mogłyby być objęte jednym pozwem.
Edyta Pisarczyk
Podstawa prawna
