Zgodnie z obietnicą pierwsza tura odpowiedzi na Państwa komentarze.

PROBLEM 1.

Czy jeśli spadek otwarto w 2006 roku (lub wcześniej) a postanowienie o nabyciu spadku wydane zostanie w 2007 roku, to czy można stosować nowe przepisy?

Odpowiedź nie jest prosta. Jeśli brać pod uwagę stanowisko (nadal nieoficjalne) skarbówki, to spadek taki oczywiście byłby opodatkowany. Nabycie spadku nastąpiło bowiem w 2006 roku, w dniu śmierci spadkodawcy (moment otwarcia spadku). Zgodziłbym się jednak z Pawłem R., że nabycie spadku i nabycie tego co w skład spadku wchodzi to jednak nie do końca to samo. I upieranie się przy tym, że wynika to z przepisów przejściowych jest stawianiem sprawy na głowie, które prowadzi do oczywistych absurdów. Niemniej takie jest stanowisko fiskusa. Ja upierałbym się przy tym, że o tym według jakich przepisów opodatkowany jest spadek powinien decydować moment powstania obowiązku podatkowego. Choć oczywiście gwarancji, że się nie mylę dać nie mogę.

Jeśli chodzi o moment powstania obowiązku podatkowego to stosujemy przepis art. 6 ust. 4 ustawy o spadkach i darowiznach. Stanowi on, że jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Gdy zaś pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Czyli w tym przypadku obowiązek podatkowy powstanie z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku.

Przyjmując, za punkt wyjścia tezę, że rozstrzygający powinien być moment powstania obowiązku podatkowego, taki spadek byłby opodatkowany już na nowych zasadach. Można byłoby zatem skorzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny. Fiskus może się oczywiście na ten wariant nie zgodzić, ale ja zaryzykowałbym i złożył oświadczenie potrzebne do skorzystania ze zwolnienia. Gdyby bowiem okazało się za jakiś czas, że fiskus zmienił zdanie i decyduje moment powstania obowiązku podatkowego, to przy braku tego oświadczenia, wykpiłby się, odmawiając z tego właśnie powodu, że oświadczenie to jest warunkiem korzystania ze zwolnienia.

PROBLEM 2.

Zgłoszeni nabycia spadku, czyli co z tym nieszczęsnym formularzem SD-Z1. Jakie formularz ma znaczenie i czy ma wpływ na powstanie obowiązku podatkowego ?

Oczywiście, że nie ma. Złożenie zgłoszenia nie ma żadnego wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego. Jest jednak warunkiem bez spełnienia którego najbliższa rodzina nie ma prawa do zwolnienia z podatku. Jeśli zaś takiego oświadczenia nie złożymy, podatek płacimy według zasad przewidzianych dla pierwszej grupy podatkowej.

Na złożenie oświadczenia będziemy mieli co do zasady miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego. Od tej reguły są jednak wyjątki. I tak np. przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu lub dalszego zapisu, oświadczenie trzeba będzie złożyć w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Wzór tego zgłoszenia został określony w rozporządzeniu ministra finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. nr 243, poz. 1762). Rozporządzenie to zawiera wzór formularza oznaczonego SD-Z1.

Co do danych zawartych w zgłoszeniu polecam jeden z artykułów, które ukazały się jakiś czas temu w GP, a który dotyczył kwestii po co fiskusowi dane zbierane w oświadczeniach, składanych przez osoby nie płacące przecież podatku.

PROBLEM 3.

Co z odnalezionym w 2006 roku testamentem, jeśli spadkodawca zmarł w 2006 roku, natomiast rozprawa w sprawie spadkowej odbywa się w lutym 2007 roku? I pytanie najważniejsze czyli kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku dziedziczenia testamentowego ?

Jeśli chodzi o nabycie prawa do spadku, to czy jest testament czy nie, otwarcie i nabycie spadku zawsze następuje w tym samym momencie – z chwilą śmierci spadkodawcy. Co do momentu powstania obowiązku podatkowego, też dla testamentów nie ma odrębnych reguł. Decydują zatem moment przyjęcia spadku lub moment potwierdzenia nabycia spadku pismem, w tym orzeczeniem sądowym. Obowiązuje reguła, że jeżeli nabycie spadku nie zostało zgłoszone do opodatkowania, to decyduje nie moment przyjęcia spadku ale moment uprawomocnienia się orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (zwracał na to też uwagę NSA; sygn. akt III SA 209/91). Reszta wyjasnień jak w problemie 1.

PROBLEM 4.

Co oznacza z „chwilą wykonania zapisu testamentowego” ?

Jest dokładnie tak, jak wyjaśnił to w swoim wpisie Edi (dzięki za pomoc w okresie mojego przymusowego lenistwa). Chwilą wykonania zapisu testamentowego jest moment spełnienia świadczenia, które z zapisu wynika. Jeśli zatem w ramach zapisu zobowiązano nas do zapłaty określonej kwoty, to chwilą wykonania zapisu, będzie dzień w którym dokonano przelewu (wypłaty) tej kwoty na rzecz osoby uposażonej w ten właśnie sposób.

C.D.N.